van Bergen Kolpa Architecten

Pak Huis Waalhaven

Opdrachtgever: Stimuleringsfonds voor Architectuur
Ontwerp: 'Ontwerpen aan Goederenvervoer' ism Ruimtelab, Shift Architecture en Mixst
Project: Nieuwe typologie voor een containerterminal
Locatie: Waalhaven Rotterdam
Planning: Ontwerp 2007
Adviseur: Havenbedrijf Rotterdam en the Netherlands Research School on Transport, Infrastructure and Logistics (TRAIL)

Economische context
Goederenvervoer en overslag is een van de belangrijkste economische activiteiten van Nederland. De ruimtelijke inrichting van Nederland reflecteert dit in de vorm van grootschalige logistieke landschappen. De haven van Rotterdam vervult een Mainport functie in het netwerk van de mondiale en Europese goederenlogistiek. De kracht en het 'unique selling point' van de Rotterdamse haven is het samenkomen van de vervoersmodaliteiten water, weg en spoor temidden van een dicht stedelijk gebied. Om deze positie te consolideren en verder uit te bouwen naar de toekomst is het van cruciaal belang om 'waarde' toe te voegen aan de doorgaande goederenstroom.

Havenlandschap
De container is de geniale module voor het transport van goederen die rondgaan in de wereldeconomie. Kapitaalintensieve producten als elektronica en kleding kunnen veilig en efficïent worden vervoerd over water, weg en spoor. De ruimtelijke weerslag van deze transportketen is meer landschappelijk dan stedelijk. Asfaltvlaktes waarop een choreografie van kranen en trolleys een logistiek ballet uitvoeren temidden van bergen gestapelde containers. Het enorme oppervlak aan ruimte die dit vraagt leidt tot het steeds verder uitplaatsen naar grootschaligere havengebieden (2e maasvlakte) met meer voor- en natransport als resultaat. De huidige Waalhaven is een containerhaven die met deze ontwikkelingen in onbruik zal raken. Een radicale herziening van de ruimtelijke opbouw van de transportsector is nodig.

Is de transportsector in staat zich te intensiveren tot meerlaagse modellen? Kan de economische waarde van het goederenvervoer uitdrukking krijgen in nieuwe gebouwiconen?

Gebouw
Pak Huis Waalhaven is een nieuwe typologie voor een containerterminal die de overslagfunctie van containers combineert met productie en verwerkingsruimtes. Pakhuis Waalhaven vormt de verbindende schakel in de transportketen tussen mondiale aanvoer van halfproducten en doorvoer van eindproducten naar Europese afnemers en consumenten.

De basis van Pak Huis Waalhaven wordt gevormd door een hyperefficient laad/lossysteem en geautomatiseerde sorteermachine. Hier worden de ladingen van Short Sea en binnenvaartschepen uitgewisseld en tijdelijk opgeslagen. De getrapte opbouw van de onderbouw vormt de sokkel voor een daklandschap van productie en verwerkingshallen. Hier kunnen vele vormen van productie worden gehuisvest met optimale licht en lucht condities. Een spectaculaire vide verbindt het rauwe havenlandschap functioneel en visueel aan de verfijning van een hightech werkvloer. Het geheel oogt als een 21ste eeuwse ark van Noah.